لوگو
يكشنبه 18 بهمن 1394 | 28 ربيع الثاني 1437

نمایش محتوای شبهه

خطا و گناه امام

علي[ عليه السلام ] در مناجات با پروردگار خود مي‌گفت:
خدايا از من درگذر آنچه را از من بدان داناتري، اگر من به آن بازگشتم تو هم به بخشش بازگرد. خدايا آنچه از اعمال نيك تصميم گرفتم و انجام ندادم ببخشاي. خدايا ببخشاي آنچه را كه با زبان به تو نزديك شدم، اما با قلبم با آن مخالف بودم. خدايا ببخشاي نگاه‌هاي اشارت‌آميز و سخنان بي‌فايده و خواسته‌هاي بي‌مورد دل و لغزش‌هاي زبان.[1]
او دعا مي‌كند خداوند گناهانش را از قبيل فراموشي و خطا و... ببخشد و اين با عصمتي كه شما ادعا مي‌كنيد منافات دارد.
پاسخ
گفتاري در استغفار انبياء و ائمه:
از مطالبي كه موجب پرسش و گاهي هم‌ايجاد ترديد مي‌كند، استغفار انبيا به ويژه رسول گرامي اسلام صلي الله عليه و آله  و ائمه اهل بيت: است. پرسش اين است.
مگر انبيا، به ويژه رسول خدا صلي الله عليه و آله ، از گناه مبرّي نبودند؟ اگر معصوم بودند «استغفار» آنها چه معنايي دارد؟ و اگر معصوم نبودند ـ علاوه بر اينكه خداوند در قرآن عصمت پيامبران به ويژه پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله  را تأييد مي‌كند ـ چگونه قابل اعتمادند؟
البته اين بحث نياز به تفصيل بيشتري دارد، اما به قدر ضرورت بدان اشاره
مي‌كنيم:
تعجب از استغفار انبياء: و امامان اهل بيت: از آنجا ناشي مي‌شود كه ما استغفار را در ارتكاب جرم و حرام منحصر كرده‌ايم و گمان برده‌ايم كه اگر گناهي در كار نباشد، طلب مغفرت معنايي ندارد. در حالي كه طلب بخشش مراتبي دارد و مراتب آن نيز به مرتبه ايمان افراد بسته است. بدين صورت كه يكي مرتكب جرم مي‌شود، پس طلب بخشش مي‌كند، يكي در برابر ضعف خود طلب بخشش مي‌كند.
و اوليا و صلحاي الهي به خاطر ارتكاب جرم يا حرام از خدا طلب مغفرت نمي‌كنند؛ زيرا حرامي مرتكب نمي‌شوند بلكه طلب مغفرت آنها به اين است كه مي‌گويند: «ما عَرفْناكَ حَقَّ مَعرِفتِكَ وَ ما عَبدْناك حَقَّ عِبادتِك»، طلب مغفرت مي‌كنند از اينكه نتوانسته‌اند آنچنان كه شايسته خدايي است او را بشناسند و او را بندگي كنند.
عابدان از گناه توبه كنند
 
 
عارفان از عبادت استغفار
 
 
هر چه مقام ايمان مؤمن بالاتر رود، بيشتر مواظب خود خواهد بود تا جايي كه لحظه‌اي دل مشغولي به غير خدا را بر خود روا نمي‌دارد و از چنين حالتي طلب مغفرت مي‌كند.
بنابراين، نبايد طلب مغفرت انبيا و ائمه را همانند طلب مغفرت اهل معصيت تصور كنيم، بلكه استغفار انبيا و امامان، نوعي اعتراف به عظمت بي‌پايان خدا و ضعف و نياز بنده در برابر اوست.
اهل سنت در منابع حديثي خود نوشته‌اند: رسول خدا[ صلي الله عليه و آله ] مي‌فرمود: «إِنِّي لَاسْتغفِرُاللهَ وَ أَتُوبُ إِليه في كُلِّ يومٍ مأةَ مرّةٍ»[2]؛ «من هر روز صد بار از خدا طلب آمرزش مي‌كنم و به سوي خدا توبه مي‌نمايم».
در سخني ديگر، از قول رسول خدا صلي الله عليه و آله  نوشته‌اند:«و انّي لاستغفر الله في اليوم مأة مرة»[3]؛«من در هر روز صد بار از خداوند آمرزش تقاضا مي‌كنم».
عايشه مي‌گفت:
كانَ رَسُولُ الله[صلي الله عليه و آله] في اخِرِ عُمرِه يَكثُر مِنْ قَولِه: سبحانَ الله وَ بِحَمدِه أسْتغفِرُاللهَ و أتوبُ إليه.[4]
رسول خدا[ صلي الله عليه و آله ] در اواخر عمرش زياد مي‌گفت: منزه است خدا، او را سپاس‌ مي‌گزارم و از خداوند طلب آمرزش مي‌كنم و به سوي او بازمي‌گردم.
حال از سؤال‌كننده مي‌پرسيم طلب مغفرت رسول خدا صلي الله عليه و آله  را چگونه معنا مي‌كنيد؟ آيا رسول خدا صلي الله عليه و آله  استغفار مي‌كرد يا نه؟ اگر نمي‌كرد پس عايشه به او تهمت زده است و اگر طلب استغفار مي‌كرد چگونه با عصمت آن حضرت مي‌سازد؟
 
[1]. نهج البلاغه، خطبه 78.
[2]. جامع الاحاديث، ج4، ص343؛ سنن ابن ماجه، ج2، ص1254؛ مسند احمد بن حنبل، ج4، ص260؛ امتاع الاسماع، ج 2، ص 323.
[3]. سنن الكبري، ج6، ص460؛ صحيح مسلم، ج8، ص72؛ مسند احمد بن حنبل، ج5، ص402؛ سبل الهدي، ج 7، ص 62.
[4]. الطبقات الكبري، ج 2، ص 148.

کلید واژگان: