لوگو
يكشنبه 18 بهمن 1394 | 28 ربيع الثاني 1437

نمایش محتوای شبهه

با توجه به اينكه مي‌دانم پولي كه براي رفتن به حج يا عمره مي‌پردازم، براي خريد سلاح براي كشتن مسلمان‌ها صرف مي‌شود، آيا رفتن به حج يا عمره اشكال ندارد؟

اين پرسشي است كه براي اغلب افراد، پيش از سفر حج و عمره مطرح مي‌شود و جنبه‌هاي گوناگوني دارد.
1. اهميت حج و عمره
به يقين، حج از فرائض مهم اسلام و فروع دين و از ضروريات دين است. حج چنان اهميتي دارد كه كمتر عبادتي اين اهميت و ويژگي‏ها را دارد. حَجّةالاسلام بر هر مكلفي، يك مرتبه واجب است و بر بجا آوردن مكرر آن نيز تأكيد شده است؛ به گونه‌اي كه مكروه است زائر بيت‏اللَّه الحرام هنگام خروج، قصد بازنگشتن به مكه را داشته باشد. اهميت برگزاري حج در موسم خاص آن، به اندازه‏اي است كه قانون‌گذار، به تعطيلي آن رضايت نمي‌دهد و در موقع لزوم، حاكم اسلامي مي‏تواند مردم را به اجبار روانه مكه كند تا حج بجا آورند و اگر مكنت مالي نداشته باشند، بايد حاكم اسلامي، هزينه سفر آنان را از بيت المال تأمين كند. همچنين اگر زيارت پيامبر(صلي الله عليه و آله) را ترك كنند، بر حاكم و والي واجب است كساني را بر زيارت آن حضرت و بر ماندن در آن مقام الزام كند و در صورت لزوم، از بيت‏المال مسلمانان به آنان انفاق كند. برخي از فقها در اين باره، اين‌گونه فتوا داده‌اند:
مستحب است براي كساني كه استطاعت ندارند، يا ديگر شرايط در آنها جمع نيست، يا حج واجب را بجا آورده‏اند، حج بجا آورند، بلكه مستحب است هر سال تكرار كنند. با اين حال، اگر ازدحام بيش از حد حجاج، براي كساني كه هنوز حج بجا نياورده‏اند، دردسر و زحمت ايجاد كند، سزاوار است كساني كه حج واجب بجا آورده‏اند، به طور موقت، از انجام حج مستحبي خودداري كنند. همچنين سزاوار است هنگام نوبت گذاري، مسئولان نوبت را به كساني دهند كه مي‏خواهند براي نخستين بار حج واجب به جا آورند. همچنين، ولي اگر خانه خدا به فرض، يك سال به اندازه كافي زائر نداشته باشد، بر حاكم شرع واجب است عده‏اي را با هزينه بيت المال به حج بفرستد؛ هرچند حج واجب خود را به جا آورده باشند.[1]
در وصيت اميرالمؤمنين علي(عليه السلام)چنين آمده است:
«الله الله في بيت ربكم لا تخلوه ما بقيتم فانه ان ترك لم تناظروا»؛ «خدا را!خدا را! درباره خانه پروردگارتان در نظر داشته باشيد تا هستيد، آن را خالي نگذاريد»؛ زيرا «اگر
حج متروك شود، نظر رحمت خدا از شما قطع خواهد شد و بي‌درنگ عذاب
خواهيد شد».[2]
روايت‌هاي گوناگون ديگري نيز بيان‌كننده اهميت بالاي حج است.[3]
2. جنبه سياسي
حضور در حج، نماد وحدت عملي مسلمانان از هر گروه، مليت، نژاد و فرقه‌اي و خنثي كننده توطئه‌هاي دشمنان اسلام در ايجاد تفرقه ميان مسلمانان است. بي‌شك، باحضور پررنگ شيعيان در صفوف نماز جماعت حرمين شريفين و نيز انجام طواف و مناسك در كنار ديگر مسلمانان، تبليغات سنگين دشمنان و تهمت‌هاي فراواني كه عليه شيعه به راه انداخته‌اند، خنثي مي‌شود. فتواي روشن بينانه امام خميني= مبني بر حرمت برپايي نماز جماعت در هتل ها نيز در همين راستاست. به يقين، حضور پررنگ، زيبا و منسجم زائران ايراني در زمينه سازي امواج بيداري اسلامي مؤثر بوده است.
3. جنبه فرهنگي و اجتماعي
پيامدهاي شگرف و سودمند سفرهاي زيارتي به ويژه حج و عمره، بر فعالان عرصه فعاليت‌هاي فرهنگي پوشيده نيست. در اين زمان كه تهاجم فرهنگي عليه شيعه، از هر سو بيداد مي‌كند، سفر حج فرصتي مناسب براي تبليغات مؤثر فرهنگي است و پيامدهاي معنوي آن بر زائران نيز پوشيده نيست.
4. رفتار وهابي‌ها
از كل هزينه‌‌هايي كه حاجي و معتمر مي‌پردازند، مانند بليط هواپيما، هزينه مسكن، خوراك و حمل و نقل، درصد كمي از آن ممكن است به عنوان سود، عايد شركت‌هاي سعودي شود. از ديگر سو يقين نداريم كه كل سود يا بخشي از آن، به حساب گروه‌هاي تكفيري ـ تروريستي واريز مي‌شود و نبايد از اين نكته غفلت كرد كه شيوه رفتاري مأموران سعودي به‌ويژه وهابي‌ها، به گونه‌اي نيست كه نشان دهنده اشتياق آنها به سفر شيعيان به‌ويژه ايرانيان باشد، بلكه گاهي گمان مي‌رود وهابيان حاضرند، مبالغي را هزينه كنند تا شيعه به‌طور منظم و منسجم كنوني، در حج حضور پيدا نكند.
نتيجه‌گيري
به هر حال، در نهايت اگر بتوان تزاحمي تصور كرد، باتوجه به موارد بيان‌شده، حضور در حرمين شريفين اهم است.
از ديگر سو، متصدي تشخيص مصلحت رفتن يا نرفتن به اين سفر، حاكم و حكومت اسلامي است و چون اين كار انجام مي‌شود و عمل يا گفته‌اي بر خلاف آن صادر نشده، نشان مي‌دهد نظر متصديان امر، بجا آوردن حج و عمره در شرايط فعلي است.
 
 
[1]. مناسك حج، آيت الله مكارم شيرازي، ص79، مسأله 200.
[2]نهج البلاغه، نامه47.
[3]وسائل الشيعة، ج11، صص 7، 12 و 22.
 

کلید واژگان: