لوگو
يكشنبه 18 بهمن 1394 | 28 ربيع الثاني 1437

نمایش محتوای شبهه

چرا امام علي (ع) قرآن مدوّن خود را به مردم ارائه نكرد؟

 
چرا امام علي(ع) پس از به خلافت رسيدن، قرآن مدوّن خود را به مردم ارائه نكرد؟
 
پاسخ:
متن مصحف امام علي‌ (ع)  از نظر شمار آيات و سوره‌ها، مانند نسخه كنوني قرآن كريم و تنها در ترتيب سوره‌ها با آن متفاوت بود. همچنين مصحف آن حضرت‌ توضيحات و افزوده‌هايي مانند ذكر شأن نزول‌ها و مكان و ترتيب نزول و... را در بردارد.
پس مصحف امام علي‌ (ع)  از نظر محتوا چيزي افزون بر قرآن كنوني نداشت، اما دليل اينكه امام آن را به مردم ارائه نكرد  اين بود كه قرآن موجود در همه سرزمين اسلامي منتشر شده بود و شايسته نبود قرآن ديگري كه تنها از نظر ترتيب سوره‌ها با آن تفاوت دارد، به مردم عرضه شود.
بي‌گمان بر پايه مدارك و منابع فريقين اصل وجود چنين مصحفي ثابت بلكه شمار منابع اهل سنت و اخبار آنان در اينباره از منابع شيعه بيشتر است.
گزارش اين مصحف در منابع اماميه بدين شرح است:
 «كتاب سليم بنقيس»؛
 «الكافي»، نوشته «ابوجعفر كليني» (م 328 ه .ق)؛
 «كتاب التفسير» معروف به «تفسير عياشي» نوشته «محمد بن مسعود عياشي» از دانشمندان قرن چهارم؛
 «الاعتقادات» نوشته «ابوجعفر صدوق» (م 386 ه .ق)؛
 «مناقب آل ابي‌طالب» نوشته «ابن شهرآشوب مازندراني» (م 588 ه .ق).
«ابن شهرآشوب» به چند طريق از اهل سنت و با ذكر چند منبع به اين مطلب پرداخته است. گزارش اين افراد از اصل وجود اين مصحف، يكسان و بدين صورت است:
علي (ع)  پس از وفات پيغمبرخدا (ص) در خانه نشست و به جمع و تدوين قرآن همت گماشت. اهل سنت نيز تا سده هشتم از اين مصحف در كتاب‌هايشان گزارش داده‌اند:
 «الطبقات الكبري»، نوشته «محمد بن سعد» (م 230 ه .ق)؛
 «فضائل القرآن» نوشته «ابن ضريس» (م 294 ه‍ .ق)؛
 «كتاب المصاحف» نوشته «ابن ابي‌داود» (م 316 ه .ق)؛
 «كتاب الفهرست» نوشته «ابن‌نديم» كه از «احمد بنجعفر منادي» معروف به «ابن مُنادي» خبر مي‌دهد؛
 «المصاحف» نوشته «ابن ‌أشته» (م 360 ه .ق)؛
  «حلية الاولياء و طبقات الأصفياء» و «الاربعين» نوشته «ابي‌نعيم الاصفهاني» (م 430 ه .ق)؛
 «الإستيعاب في معرفة الاصحاب» نوشته «ابن عبدالبرّ» (م 463 ه .ق) كه از دو طريق نقل كرده است؛
 «شواهد التنزيل» نوشته «حاكم حسكاني» از دانشمندان قرن پنجم كه با سندهاي گوناگون اين مصحف را گزارش كرده است؛
 «مفاتيح الاسرار و مصابيح الأنوار» نوشته «عبدالكريم شهرستاني» (م 548 ه .ق) كه به تفصيل خبر اين مصحف را آورده و از چگونگي تدوين، عرضه آن به اصحاب در مسجد، نپذيرفتن آنان و احتجاج امام سخن گفته است؛
 «المناقب» نوشته «خطيب خوارزمي» (م 568 ه .ق)؛
 «التسهيل في علوم التنزيل» نوشته «ابن جزي كلبي» (م 741 ه .ق).
 «ابن ابي‌داود» نيز گزارش اين مصحف را از طريق «اشعث بنسوّار» آورده
است.
گرد‌آوري قرآن در يكجا بر پايه برخي از روايات، به سفارش خود رسول‌خدا (ص) سامان يافت و بي‌گمان هيچكس به اندازة امام علي (ع) شايستگي اين كار را نداشت.
 
 
 
مراجعه شود: شكست اوهام، ص 132.
 
 

کلید واژگان: مصحف - امام - علي - تحريف - شيعه - قرآن - خلافت